Bild Gazetesi’ni kim kurdu?-Almanya’nın en çok okunan gazetesi

Twitch kimindir?-Oyun oynarak para kazandıran Twitch’i kim kurdu?

ARD’nin sahibi kim?-Almanya’nın ilk kamu kanalının kurucusu

ZDF’nin sahibi kim?-Tüm Almanya’nın en çok izlenen bu TV kanalını kim kurdu?

Merkez bankası kimindir ve kimlere ait?

Türkiye Cumhuriyeti Merkez bankası 1930’da özel bir kanunla kurulmuş olan kamu tüzel kişiliğe sahip bir devlet finans kuruluşudur.

Tam olarak banka diyemiyoruz; çünkü klasik bankaların yaptığı gibi halka faizle kredi vermek, borç vermek gibi görevleri üstlenemektedir. Bir kamu tüzel kuruluşu olduğundan dolayı Devlet’in para politikasını yürütmeyi, ekonomik yönden (iktisadi ve mali yönden) ona danışmanlık yapmayı, kağıt para basma tekelini elinde bulundurmayı ve de basılan bu paraların piyasaya sürülmesini yani tedavülünü üstlenmektedir.

1) Merkez Bankası’nı kim kurdu?

Kuruluş itibariyle kökeni Osmanlı Devleti’nin 18. Yüzyıla uzanan borçlarından dolayı İngiltere ve Fransa’nın baskısı neticesinde bu borçların kontrolü için kurulan Osmanlı Bankasına dayanmaktadır. O dönemlerde 1931’de özel bir kanun çıkarılmış ve daha evvelden “Osmanlı Bankası“, “Bank-ı Dersaadet“, “Bank-ı Şahane“‘nin tekelinde olan özel yetkiler tek bir elde toplanmıştır(1715 sayılı kanun ile). Daha sonradan birkaç defa daha düzenleme yapılarak günümüz merkez bankasının şekillenmesi sağlanmıştır.

2) Merkez bankasının sahibi kim?

Merkez bankasının kimin olduğunu açıklayabilmemiz için toplamda 4 çeşit olan hisse tipini bilmeniz lazım.

Bunlar A, B, C ve D tipi hisseler olarak sıralamaktadır.

•A sınıfı hisseler %51’in aşağısına inmemek kaydıyla “Hazine Müsteşarlığına” aittir. Yani devletindir. Bu devletin hisseleri Merkez Bankası ilk kurulduğunda %15’idi. Yani ezici çoğunluğu yabancıların ve özel kişilerin elindeydi. Daha sonradan bu hisse oranı 1970’de %51’e, 2002’de ise %55’e çıkarılmıştır.

• B sınıfı hisseler ise Türkiye’nin yerli bankalarının sahip olabileceği hisselerdir.

• C sınıfı hisseler ise yabancı bankalar ve ayrıcalıklı şirketlerin sahip olabileceği tiptedir. (bu grupta maksimum %6 hisse payı bulunabiliyor Merkez Bankasına ait)

• D sınıfı hisseler ise Türk vatandaşların ve Türk ticari şirketlerinin sahip olabileceği hisselerdir.

%55’lik hissenin Devlet’de olduğunu bilmekteyiz. %33’ün hangi bankalarda olduğunu da merkez bankasının sitesinden öğrenebiliyoruz. Ancak kalan %12’in kimlerde, hangi tüzel veya gerçek kişilerin elinde olduğuna dair bir fikrimiz yok. Bunu öğrenmek için “Bilgi edinme kanunu” uyarınca Merkez Bankası’na bir dilekçe yazdığınızda ise size “Bu %12’nin kimler olduğunu ancak hissedarlara, hamillere ve onların doğrudan varislerine, 1. Dereceden akrabalarına açıklayabiliriz” minvalinde bir cevap almaktayız. Denemesi bedava yazın dilekçenizi görün. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Merkezi Bankası değil “Merkez Bankası” olarak banknotlarda ve diğer resmi yerlede bu tüzel kişilik anılır. Yani tam olarak Devlet’e bağlı değildir bu banka. Aynı Amerikan Federal Rezerv Bankası gibi gerçek kişilerden başkaca hissedarlara sahiptir. Bu hissedarların yönetim kurulunda ne gibi yetkileri olduğu ise meçhuldür. Zira yönetim tüzüklerine erişimimiz kısıtlı.

Yorumlar

Yazıya 5 yorum yapılmış.

Murat Yalçın 10 Aralık 2017

Yüzde 12 oranını ben yüzde 15 olarak biliyordum. Teşekkürler….

Hasan perçiner 7 Eylül 2018

Kağıt paralarda Türkiye Cumhuriyet madeni paralarda Türkiye Cumhurriyeti yazmasının nedeni nedir lütfen yazdığımı dikkatli okuyun kağıt ve madeni paralardaki ibareler aynı değil

Mustafa eyturk 14 Şubat 2019

Merkez bankası rothschild ailesine ait milleti kandırmayın yani devlet le alakası yok arkasinda ki güç bu yahudi bankaci aile dır
Devlet kesinlikle soz geçiremez
Faiz yükseltme sıcak para trafigi onlarin elinde
Dolar sistemi de onlara çalışır
Bir yandan faiz sistemi bir yandan dolar
Tavşan kaç tazi tut oyunu
Yillardir ulkemizi boyle sömürüyor lar
Para bizim değil yani ters düştüğümüzde para trafigi duruyor yani faiz e yatıyor faiz yükseldiği için Dolar yükselişe gececeginde ise para dolar oluyor
Ne yaparsaniz yapın parayi kontrol edemessiniz
Para nın hakimi uretim dir öyle hayali uretim hayali açıklanan rakamlar din adamlari uzmanlar yorumcular kimse paranin hakimi degildir
1.ürettiğin tukettigini %10 geçecek
Italat en az %20 azalip
Ihracat en az % 10 artacak
Borca calismayi faize calismayi birakip derhal üretim e gececeksin
Ureteceksin çok uretip çok ihracat yapacaksin
Doviz rezervi ni yuksektip ulkeye dolari yığacaksın
Dolar çok olacak ki degeri düşsün
Dolar az olursa kiymeti artar

Martin Eden 18 Şubat 2019

Mustafa Bey;
Biz kurumların ve kuruluşların kurucuları hakkında bilgi veriyoruz. Siz daha çok komplo odaklı bir görüşte bulunmuşsunuz. Fikir ayrılığı bu yüzden kaynaklanıyor.

Hüseyin Boyacı 15 Şubat 2019

Hasan perciner bunun nedeni şöyle açıklayayım
Kâğıt paralar değerli olduğu için banknotlar fransızlar ve ingilizler üretiyor ve bundan büyük gelir elde ediyorlar
Madeni paraların değeri olmadığı ve maliyeti de yüksek olduğu için bunu devletimize yüklemişler
Yani ülkemizin 1931 yıllarda merkez bankası kurulurken borçlanmaya mahkum bırakmışlar
Faiz oranlarını da hissedarlar çok olduğu için devletimiz tek başına karar alamıyor