Marmaray’ı kim yaptı?-Sultan Abdülmecit’ten beri var olan projeyi yapan firma hangisi

Marmaray; Türkiye ve İstanbul ulaşımında sahip olduğu jeopolitik konumunda ötürü adeta asrın projelerinden biri niteliğindedir. Denizin altından geçen tüp geçitler ve eski meşhur banliyö hattının birleşmesiyle oluşan bu raylı sistem, gerçekten de Asya ile Avrupa arasındaki yaya ulaşımında adeta çağ atlanmasını sağlamıştır. Günümüzde artık Anadolu Yakasının Üsküdar, Ayrılık Çeşmesi gibi merkezleri ile Avrupa Yakasındaki taa Kazlıçeşmeler, Sirkeciler arasındaki mesafe o kadar kısalmıştır ki, önceden fizan gibi olan Yenikapı artık hepimiz için iki adım ötesidir…

Başlıktan da dikkatinizi çekmiştir. Biz yazımızda güncel olan, yani fiilen var olan Marmaray’ı kimin kurduğuna, Marmaray’ın kimin projesi olduğuna ve Marmaray’ı kimin işletmekte olduğuna değineceğiz. Fakat işin perde arkası çok daha çarpıcıdır. Çünkü; Boğaz Köprülerinin bile yapılmasından öncesinde, bildiğiniz 1860’larda ilk kez Sultan Abdülmecit döneminde gündeme gelmiştir Marmaray. Tabii bugünkü gibi 21. yüzyıl teknolojisi ile değil. Ama Asya ve Avrupa yakalarının birleştirilmesine yönelik bir düşünce olarak bu konuda Avrupalı mühendislik şirketleriyle görüşme sağlanmıştır. Ondan sonrasında ise 1892 yılında Sultan 2. Abdülmahit’in bu projeyi çizdirdiğine dair tarihi kayıtlar mevcuttur. Yani anlayacağınız tarihten veri bir rüya olarak kalıp bir türlü gerçekleştirilemeyen bir proje olmuş uzun süre Marmaray… Cumhuriyet Döneminde ise gerek Turgut Özal döneminde, gerekse Bülent Ecevit döneminde de gündeme gelmiş ama hep bazı sebeplerden ötürü tamamlanamamıştır. Ama işte günümüzde tamam, bir Marmaray durağı kadar yakın…

Marmaray’ı yapan firma kim?

Tabii herkesin aklına gelen ilk soru Marmaray’ı kimin yaptığı, ihaleyi hangi firmanın aldığı ve tamamladığı… Lafı fazla uzatmadan bu kısmı söyleyelim: Marmaray bir Japon yapımıdır sevgili okurlar.. Dönemin hükümetinin uzun süren görüşme ve ihale süreçlerinden sonra projeyi kazanan şirket Japonya merkezli TAISEI şirketi olmuştur ve deniz dibinin kazınması, tüp geçitlerin yerleştirilmesi gibi işleri almıştır. Peki ne zaman gerçekleştirilmiştir?

Marmaray’ın açılışı sırasında misafir olan Japonya Başbakanı Abe de kültürümüze uyum sağlayarak dua etmişti..:)

2004 yılında projenin temelleri atılmıştır. 29 Ekim 2013’te ise açılışı yapılmıştır. Peki bu kadar uzun sürmesi normal mi? Tabii ki değil. Sebebi ise Marmaray kazıları sırasında İstanbul tarihi açısından çok çok önemli eserlere rastlanmasıdır. Yani en önemli ulaşım projelerinden biri olan Marmaray; İstanbul tarihinin çok önemli kilometre taşlarının da tespit edilmesine vesile olmuştur. Bakın bunlar öyle az buz tarihi eserler değildir. Rastlanan kalıntılar incelendiği zaman önceden M.Ö. 4000’lere kadar gidebildiği sanılan İstanbulda ilk medeniyet izlerinin MÖ. 7000’lere kadar uzanabildiği saptanmıştır. İstanbul tarihi hakkında bilinen pek çok doğrunun, pek çok ilkin değişmesine sebep olmuştur o bulgular. Ve artık günümüzde İstanbul tarihi 8500 yıl öncesi baz alınarak anlatılmaktadır. Tabii bunun yanı sıra Erken Bizans, Bizans ve Osmanlı dönemine ait önemli bulgular da elde edilmiştir.

İşte bu tarihi çalışmalar olmasaydı 2009’da bitmesi planlanıyormuş projenin. Dönemin Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım bizzat bu şekilde aktarmış durumu. Fakat 2013’te nasip olmuş.

O zaman açıklayıcı faslı geçtikten sonra ‘Marmaray’ı kim yaptı?’, ‘Marmaray’ı kim kurdu?’ gibi sorulara şu şekilde cevap verebiliriz:

Marmaray; 2004-2013 yılları arasında Japon raylı sistemler şirketi TAISEI tarafından inşa edilmiştir. Marmaray’ın vagon ve türevleri taşımacılık hizmetleri ihalesini ise Güney Koreli şirket Hyundai ROTEM almıştır.

Denizin altından geçen kısmın bir temsili

Yıllardır banliyö hattı olarak hizmet vermekte olan Haydarpaşa-Gebze tren hattının da eklenmesiyle birlikte Marmaray’ın yolculuk sınırları Gebze ile Halkalı arasına çıkmıştır. Denizin altından geçmek suretiyle Marmara; Gebze ile Halkalı arasında kesintisiz bir hizmet vermektedir.

Marmaray’ı kim işletiyor?

Tabii inşa eden firma ile işletmesinden sorumlu olan birbirinin aynısı değil. Bir devlet kuruluşu işletiyor. Kim? TCDD. Dolayısıyla Marmaray; TCDD tarafından işletilmektedir.

Eklenen banliyö hattı ile Marmaray bir harika olacak!…

Toplamda 5,5 milyar TL’nin harcandığı bir proje olan Marmaray; denizin altından fakat deniz yüzeyine yakın bir seviyeden geçmektedir. Sürekli denizin altından geçen özelliğiyle bilinse de Marmaray aslında büyük çoğunlukta bildiğimiz bir tren hattıdır. Mesela Gebze-Halkalı arası toplam mesafe 76.3 kilometredir. Bu mesafenin ise sadece ve sadece 1.4 km’si denizin altındadır.

Marmaray’ın kardeş projesi olan Avrasya Tüneli ile ilgili yazımızı ve İstanbulun ulaşım ağının bir diğer mimarlarından olan Metro İstanbul‘un kuruluşu hakkındaki yazılarımızı da linklere tıklayarak okuyabilirsiniz.


GÜNCEL YAZILAR:

UDEMY'Yİ KİM KURDU?

NETFLIX'İ KİM KURDU?


İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*