Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nı kim kurdu?

Türkiye Cumhuriyeti’ni refah seviyesi daha yüksek, daha kaliteli, daha yaşanabilir bir ülke haline getirmekten sorumlu olan ve bu amaç için çalışmakta olan pek çok bakanlıktan bir tanesi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’dır. Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; temel olarak bahsetmek gerekirse ülkemizdeki yapılaşma, iskan ve imar faaliyetlerinin, çevrenin korunması ve iyileştirilmesine yönelik çalışmaların, atık yönetiminin ve her türlü evsel veya endüstriyel kirliliğe sebep olacak etkenlerin çevreye zarar vermeyecek şekilde kontrol altında tutulması faaliyetlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesinden sorumludur.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın sahibi kim?

Öncelikle Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tabii ki de bir kamu makamıdır. Dolayısıyla şirketler, futbol kulüpleri, vs. özel kuruluşlar hakkında yazarken bahsettiğimiz gibi bir sahiplik durumundan söz etmek mümkün değildir. Fakat şöyle bir tanımlamayı gayet tabii yapabiliriz:

“Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın sahibi Türkiye Cumhuriyeti’dir. Bakanlık tüm faaliyetlerini T.C. Cumhurbaşkanlığı’na bağlı olarak yürütmektedir. Dolayısıyla bakanlığın faaliyetlerinde gerekli güncellemeleri ve düzenlemeleri yapma yetkisine sahip olan makamlar öncelikle T.C. Cumhurbaşkanı, sonrasında dönemin çevre ve şehircilik bakanı, sonrasında ise önerge sunmak suretiyle TBMM milletvekilleridir.”

Sonuç olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kimin? Kime ait? gibisinden bir soruya verilebilecek cevap bu şekildedir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın kurucusu kim?

Çağımızda bu isimle faaliyet göstermekte olan bu bakanlık, tarihçesi en eskilere uzanan bakanlıklardan biridir. Çünkü görev tanımına dahil olan bayındırlık, imar, iskan, şehir planlama gibi konular insanlık için bundan 100 yıl öncesinde de yeterince önemli konulardı, hala daha öyleler…

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın bugünkü çatısına kavuşmasına kadar geçen süre boyunca aynı görevleri yapmakta olan 5 farklı bakanlık var olmuştur: Nafia Nezareti, Nafia Vekaleti, Bayındırlık Bakanlığı, İmar ve İskan Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı… Şimdi de çok kısa ama öz bir tarihçesini inceleyelim bunların:

  • 1848 yılında 2. Mahmut Dönemi’nde devlet yönetiminde yapılan yenilikler kapsamında bayındırlık işleriyle ilgilenilmesi için “Nafıa Nezareti” adlı bir bakanlık kurulmuştur. Yer yer başka bakanlıklarla birleşerek faaliyetlerini sürdürse de Nafıa Nezareti; cumhuriyetin ilanına kadar belirgin bir şekilde var olmuştur. (Nezaret bakanlık demektir)
  • Kurtuluş Savaşı esnasında TBMM’nin açılışından bir süre sonra, 3 Mayıs 1920’de oluşturulan ilk Bakanlar Kurulu’nda yine bayındırlık işleriyle ilgilenmek üzere bir “Nafıa Vekaleti” kurulmuştur.
  • Nafıa Vekaleti cumhuriyetin 1923 yılında ilan edilmesinden sonra 5 yıl daha varlığını sürdürmüş, 1928 yılında ismi “Bayındırlık Bakanlığı” olarak değiştirilmiştir. (NOT: Bazı kaynaklarda Bayındırlık Bakanlığı’nın 1934 yılında kurulduğu yazmaktadır fakat işin aslı şudur: Bayındırlık Bakanlığı 1928’de kurulmuştur fakat 1934 yılına kadar Osmanlı Dönemi’nden kalan nafıa ile ilgili kanunları esas alarak çalışmaya devam etmiştir. 1934 yılında ise cumhuriyet yönetimine uygun, daha kapsamlı bir kanun ile yetkileri ve görev tanımları yeniden belirlenmiştir. Olay bundan ibarettir. 1934’te kabul edilen kanunun tam tarihi 26 Mayıs 1934, kanunun numarası 2443’tür.)
  • Bayındırlık Bakanlığı, 1928’de kurulmasından itibaren çağa uyum sağlayarak çalışmaya devam ederken, artan ihtiyaçlar sebebiyle 9 Mayıs 1958 tarihli 7116 sayılı “İmar ve İskan Bakanlığı Kuruluş ve Vazifeleri Hakkında Kanun” ile bağımsız bir İmar ve İskan Bakanlığı kurulmuştur.
  • 13 Aralık 1983 tarihli 180 sayılı “Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” sonucunda Bayındırlık Bakanlığı ile İmar ve İskan Bakanlığı tek çatı altında birleşmiş ve “Bayındırlık ve İskan Bakanlığı” kurulmuştur.
  • Son olarak, 4 Temmuz 2011 tarihli 644 sayılı “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” neticesinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın ismi “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı” olarak değiştirilmiştir. Dolayısıyla bugünkü halini almıştır.

O halde kısaca anlattığımız tarihçeden sonra şu şekilde bir belirtme yapabiliriz:

“Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; 4 Temmuz 2011 tarihli 644 sayılı “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” sonucunda Türkiye Cumhuriyeti tarafından kurulmuştur. Bakanlığın kurulduğu dönemde cumhurbaşkanlığı vazifesini gerçekleştirmekte olan isim Abdullah Gül iken, başbakanlık görevinde ise Recep Tayyip Erdoğan bulunmaktaydı.”

İlk Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görevini ise Erdoğan Bayraktar gerçekleştirmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan BAYRAKTAR

Son olarak; bugüne kadar görev yapmış olan çevre ve şehircilik bakanlarının listesi aşağıdaki gibidir:

  1. Erdoğan BAYRAKTAR (6 Temmuz 2011 – 25 Aralık 2013)
  2. İdris GÜLLÜCE (25 Aralık 2013 – 24 Kasım 2015)
  3. Fatma Güldemet SARI (24 Kasım 2015 – 24 Mayıs 2016)
  4. Mehmet ÖZHASEKİ (24 Mayıs 2016 – 10 Temmuz 2018)
  5. Murat KURUM (10 Temmuz 2018 – Halen)

Sevgiyle kalın değerli okurlar…


GÜNCEL YAZILAR:

DONALD TRUMP KİMDİR?

DEVLET BAHÇELİ KİMDİR?


İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*