Almanya’yı kim kurdu?-Yıkılıp yıkılıp kalkınmalarıyla meşhur en büyük Avrupa devletinin kurucusu kim?

Almanya; bugün Orta Avrupa’da bulunan, aynı zamanda çok sayıda Türk’ün de yaşadığı güçlü, bağımsız, çoğu devletin gıpta ettiği devletlerden biridir. Devletin tam adı ‘Almanya Federal Cumhuriyeti’dir ve 14 eyaletin, 2 de serbest şehrin birleşiminden oluşmaktadır.

Almanya’nın günümüzde bilinen bu politik imajının yanı sıra son derece ilginç yönleri de vardır. Bilhassa tarihi yönünden… Bunlardan son derece ilginç ve dikkate değer iki tanesini sıralayacak olursak:

  • Siyasi birliğini milletin 500 yıllık bir imparatorluğu devam ettirdiği taa 1871’de ancak tamamlayan Almanlar; sadece 50 yıl gibi bir sürede çok hızlı bir şekilde kalkınmış ve tüm Avrupa’ya kafa tutar olmuşlardır. Yine aynı şekilde 1918-1939 arasında, sadece 20 yılda, Birinci Dünya Savaşı kaybedilmesine rağmen ülke yeniden kalkınmış ve İkinci Dünya Savaşında neredeyse Avrupa’nın tamamını fethedecek kadar güçlenmiştir. Ama yine İkinci Dünya Savaşı’nı kaybeden ve ülkesi adeta bir harabeye dönen Almanya; 1939’dan sonra yine aynı hızla toparlanmış ve yine günümüzde dünyanın en büyük 3 ekonomisinden biri olmuştur… Yani başlıkta da söylediğimiz gibi Almanya; o dillere destan disipliniyle savaşıp savaşıp, yıkılıp yıkılıp sonra herkesten hızlı toparlanıp tekrardan en güçlü olmasıyla meşhur ilginç bir devlettir, Alman milleti de aynı ölçüde ilginç bir millettir. Sanırım haklarında sanat ve incelik yoksunu, mizah yoksunu, sanayinin yoğun çalışmanın, endüstrinin ülkesi, garip adetleri olan kaba insanlar gibi yapılan uluslararası şakalar bu ve buna benzer huylarından ileri gelmektedir. Hele ki hemen hemen güney komşuları olan İtalyanlarla olan mevzuları hiç bitmez. İtalyanlara göre Almanlar sonradan görme kekolardır. Tabii İtalya, Akdeniz, Rönesans, sanat, şaraplar falan… Almanlara göre ise İtalyanlar kibirli, kendini beğenmiş, yağlı saçlarıyla zeytin kokan, aristokrat, tembel insanlardır. Örnek; aşağıdaki grafik Alman disiplinini çok net bir şekilde izah ediyor..:)
  • Alman Devletinden öncesine, taa Roma dönemine baktığımız zaman Almanya’nın ataları olan Cermenlerin Avrupa tarihinde son derece kilit rol oynadıklarını, bugünkü Danimarka cıvarından ortaya çıkarak tüm Avrupaya yayıldıklarını ve Danimarka, Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, hatta İngiltere nüfusuna tesir ettiklerini, Avrupa tarihindeki tüm hanedanlıklarda paylarının olduğunu, ve yine dünyada büyük savaşlara sebep olan yayılmacı bir kavim olduğunu görürüz. Türkler bir Cermenler iki yani… Bu yayılmacılık karşısında; bütün dünya tarihi akan bir nehir ise, Cermenlerin bu nehrin yatağını yönlendirenler olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz…

Peki tarihi nasıl şekillenmiştir bu Almanların? Vikinglerle aynı kökeni paylaşan bu sarışın, savaşçı, barbar, hafiften de çirkin, kısmi olarak İskandinav kökenlere sahip Almanlar tarih boyunca nasıl maceralar yaşamıştır? Tarihte kurulan önemli Alman Devletleri nelerdir ve bugünkü Federal Almanya’nın kurucusu kimdir? Yazımızda bu konulara değineceğiz…

Önemli bir not olarak belirtelim: Bir milletin tarihini mümkün olduğunca özetleyerek anlattığımız için bir şirketin kurucusu gibisinden tek bir kurucu ismi vermek pek mümkün değil. Odak noktamız bugünkü Almanya Federal Cumhuriyeti… Ama kronolojik sıraya göre önemli devletlerin kurucularını da not düşeceğiz.

Almanya tarihi. ilk Almanlar ne zaman ortaya çıktı?

Efendim, Alman dediğimiz şey biliyorsunuz ki İngilizce’de ‘German’dır. Almanya’nın adı da Germany’dir. Bu kelimeyi temsil eden etnik köken de bizde ‘Germen’ veya ‘Cermen’ olarak bilinir. Yani Alman bir yana, Cermen diye bir tabir de mevcuttur. Bu kelimeler nereden gelmektedir? Şuradan: Cermen; bugünkü Almanya’nın, Avusturya’nın Hollanda’nın, Belçika’nın yerlilerinin ataları olan eski bir kavime verilen isimdir. Kuzeyli ve barbar bir kavim olarak bilinen Cermenler eski çağlarda tarih sahnesine çıkmışlar, ilkel ve savaşçı yaşantılarından sonra da bildiğimiz, verilerle takip edilebilen tarihleri başlamıştır. Bu Cermen kabileleri ise tarih öncesi dönemlerdeki avcı toplayıcı yaşantılarından sonra MÖ 100 cıvarında net ve disiplinli bir şekilde gözükmeye başlamışlardır. İlk olarak Danimarka cıvarında ortaya çıkmışlardır. Danimarka, Norveç ve Baltık cıvarında yaşayan, bugünkü Alman ve Almaniklerle Viking ve İskandinavların ortak atası olan bir topluluk olarak kabul edilmektedir ilk Cermenler. Nasıl ki Eski Türkler ile bugünkü Kazaklar, Türkmenler, Türkiyeliler arasında fark vardır. Aynı onun gibi.

O halde tarihte Alman izlerinin başlangıcını şöyle özetleyebiliriz:

Almanlar; yani Cermenler, ilk olarak MÖ 100 yılında Danimarka ve Kuzey Almanya cıvarında kabileler olarak görülmeye başlanmışlardır. Bundan önceki ilkel yaşantılarına dair çok fazla veri bulunmamaktadır.

Eski Cermen savaşçıları.. At kuyruğu saçlara dikkat. Bu erkeklerin çoğunda görülen Cermenik bir saç stilidir. Ayrıca giyim tarzlarının etek, vs. değil pantolon olması da dikakt çekiyor.

Zamanla bu bölgeden Orta ve Güney Almanya, bugünkü İsviçre, Fransa, Hollanda, Belçika’ya doğru göç etmişlerdir.

‘Cermen’ isminin kökeni

Kendilerine verilen Cermen ya da Germen ismi de Latincede ‘Savaş İnsanı’ anlamına gelen ‘Garm’ kelimesinden türemiştir. Yani savaşçı bir millet olmaları dolayısıyla taa Roma döneminde kendilerine ‘Savaş İnsanları’ diye takılan lakap bu milletin ismi olarak kalmıştır.

Bu savaşçılıkları; ünlü tarihçi Cornelius Tacitus’un 98 yılında yazdığı ‘Germania’ adlı eserinde şöyle mevzubahis olmaktadır:

Onlara tarlaları sürüp, bir yıl bekleyip mahsül almaktansa, düşmana saldırarak alınan yara ile övünmek daha uygun gelir. gerçekten başka birinin kanını dökerek kazanılabilecek bir şeyi çalışarak, alın teriyle elde etmeyi sıkıcı ve aptalca sayarlar .’

Gördüğünüz gibi profil tipik bir barbar, yağmacı, düzensiz topluluk profili. Tabii barbar kavimlerin el sanatlarından, inançlardan, vs. kendine özgü figürlerden oluşan çok önemli kültürel alt yapıları da vardır. Yorumu yazanın bir Romalı olduğunu da unutmamak gerek. Ama bu yağmacılıklarından bir şey değiştirmiyor..:)

Peki o zaman ‘Alman’ ne demek? Bu kelime nereden geliyor?

Tarih sahnesine çıkan Cermen boylarının önemli savaşları tahmin edersiniz ki Romalılarla olmuştur. Hatta ilk evrelerde Romayı yenilgiye uğratan Cermen kabilesi olan ‘Çeruskerler’ hayli meşhurdur. Fakat malesef daha sonra diğer Alman boylarına dağılmışlar ve kabile ismi tarihten kaybolmuştur. Onlardan sonra ise daha disiplinli, daha gözle görülür tarihi çağlarda daha büyük Cermen Boyları ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlilerinden bazıları şunlardır: Franklar, Saksonlar, Fritzler, Chattiler, Scambriler, Vandallar, Burgundlar, Gotlar veee Alamanlar

İşte bu Cermen Boylarından biri olan Alamanlar, bugünkü Almanya’nın çoğunluk atası olan en önemli Cermen Boylarından biridir. Yani Türklerde bizim daha çok Oğuzları bilmemiz ama bunun yanı sıra daha birçok Türk boyunun da olması gibi… Zaten Osmanlı kayıtlarında da Cermen ülkeleri ‘Alamanya’ olarak geçmektedir. İşte bu da Alman kelimesinin hikayesidir

Almanya’nın kendine verdiği isim olan ‘Deutschland’taki ‘Deutsch’ kelimesi ise Almanca’da ‘halk’ anlamına gelmektedir.

0-1000 yılları arasında Almanlar/Cermenler

Tam 0 yılına doğru ortaya çıktılar, Avrupa’ya dağıldılar dedik. Romayla mücadele ettiler dedik. Bir dönem zor zamanlar da yaşadılar. Ama 300-400 yıllarına kadar Cermenler, bulundukları yerdeki komşuları olan Slavlar, Keltler, Baltıklılar ve Roma ile bulundukları etkileşimle bölgedeki varlıklarını tamamen sağlamlaştırdılar. Hatta en sonunda doğudan gelen Hunların etkisiyle başlayan Kavimler Göçü neticesinde Batı Roma’nın yıkılışına bile sebep oldular… Gerçekten yoğun demografik hareketlerin, insan göçlerinin olduğu bu dönemde Cermenler; Avrupa’nın her bir köşesine yayıldılar. Örneğin Frenkler Fransızların atasıdır ve Cermendir. Saksonlar İngilterenin atasıdır ve Cermendir. Vizigotlar İspanyaya gitmiştir ve İspanyanın kültüründe tesirleri vardır… Kuzey İtalya’da yaşayan Lombardlar Cermen asıllıdır…

Batı Roma İmparatorluğunun da yıkılmasıyla birlikte Avrupa’da ve Almanların yaşadığı bölgelerde bir otorite boşluğu oluşmuştur. Nam-ı diğer Ortaçağ’ın başlangıcı… Bir sürü beylikler, bir sürü prenslikler… Almanların hepsi de böyle yaşıyordu o zamanlar… Taa ki 700’lü yıllara kadar…

750’li yıllara gelmeden, 730-740 cıvarında ‘Karolenj’ adı verilen hanedan; tüm Fransa’yı ve Almanya’yı kapsayan bir siyasi birlik sağlamıştır. Fransa’nın yerlisi olan Keltlerin ve Almanların bir arada yaşadığı bir konfederasyon olan bu devlet, Avrupa’da var olan siyasi boşluğu doldurmuştur. Aynı zamanda Alman tarihinin de bir mihenk taşı olarak kabul edilmektedir.

Karolenj Hanedanlığının sınırları

Dolayısıyla; 2. eklememizi yapabiliriz: Almanlar; M.S. 750’lere doğru kurulan Karolenj Hanedanlığı ile bir siyasi birlik çatısı altında yaşamaya başlamışlardır. Karolenj Hanedanlığının kurucusu Charles Martel’dir.

Charles Martel

Fakat 962 yılına kadar sürebilmiştir bu siyasi birlik… Sonra ne mi oldu?

Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu….

Az önce saydığımız tam bin yıllık tarihi süreç boyunca Almanlar tabii ki de Hristiyanlaştılar ve dinin ortaya çıktığı coğrafyanın aksine Hristiyanlığın en büyük bayraktarı ve yayıcısı oldular. Bunun sonucu olarak da 962 yılında kurulan Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu bünyesinde yaşamaya başladılar.

Roma-Cermen İmparatorluğu; aslında bakacak olursanız Karolenj Hanedanlığının kısmen devamıdır. Özellikle Almanya üzerindeki otorite aynen devredilmiştir. Haritalardan anlayacağınız üzere Karolenj Alman-Fransa birleşimiyken, Roma Cermen ise bugünkü Almanya ve Kuzey İtalya’nın birleşiminden oluşan bir devlettir.

Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu

Roma Cermen İmparatorluğu varlığını 1806 yılına kadar sürdürmüştür. Yani tam 800 yıl.. Bu süre boyunca Almanlar yönetim kademelerinde ciddi görevler elde etmişlerdir. Çoğu Roma Cermen İmparatoru Almandır. Bu imparatorluğun var olduğu Ortaçağ boyunca Alman-Hristiyan kültürü önemli ölçüde şekillenmiş ve son halini almıştır.

Hemen üçüncü eklememizi de yapalım: 962 yılından 1806’ya kadar Almanlar, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu himayesinde yaşamışlardır. Roma Cermen İmparatorluğunun 962 yılındaki kurucusu 1. Otto’dur.

1. Otto

Peki Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu yıkıldıktan sonra ne mi oldu? Yüz yıla kadar yakın bir süre boyunca Almanlar son derece dağınık, tam 39 tane devletçiğin olduğu, merkezi otoriteden yoksun bir şekilde yaşadı. Aslında bu dönem biraz geçişlidir, tam olarak kırmızı çizgilerle ayrılamaz. Şöyle ki; günümüzdeki Alman Devleti’nin en yakın atası Prusya Krallığıdır. Prusya Krallığı; Kutsal Roma İmparatorluğu 1806’da dağılsa da 1701’de çoktan kurulmuştu ve Almanların bir bölümü bu imparatorlukta yaşamaktaydı. Prusya Krallığı 1. Frederick tarafından kurulmuştu ve yönetim izni bizzat Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu tarafından verilmişti.

1. Frederick

Yani 1700-1800 yılları arası Almanların dağınıklaşmaya başladığı zamandır. Kutsal Roma Cermen İmparatorluğunun yıkılmasından sonra ise; yani 1806’dan 1871’e kadar, Almanlar Prusya ve sayıları yüzlerle ifade edilen devletçikler halinde yönetilmekteydi. Neden 1871?

Prusya İmparatorluğu ve Almanya’nın geri kalanı

Modern Alman İmparatorluğu kuruluyor

Son derece disiplinsiz ve siyasi otoriteden yoksun bir şekilde 100 yıl kadar yaşayan Almanlar; Fransız İhtilalinin de etkisiyle son derece çalkantılı geçen periyottan sonra siyasi bir birlik oluşturmayı başardılar. Bu; bildiğimiz modern Alman Devleti’nin temelleridir. Modern Almanya Devletidir ve 1871’de kurulmuştur. 1871’de kurulan modern Alman Devleti; Prusya Krallığı ve diğer Alman beyliklerinin birleşmesiyle oluşturulan bir konfederasyondur. Yani günümüzdeki Alman Devletinin bir nevi Prusya Krallığının devamı olduğunu söyleyebiliriz. Prusya Krallığı işgal edilmemiştir, kendini feshederek modern Alman devleti olarak şekil değiştirmiştir.

1800’lerde Almanya’nın bölünmüş hali… Yüzlerce devletçik…

Hemen şu aşamayı da ekleyelim:1806 yılından 1871’e kadar var olan otorite boşluğundan sonra Almanya; varlığını 1871 Alman Krallığı ile devam ettirmiştir. Alman İmparatorluğu’nun ilk hükümdarı 1. Wilhelm olmuştur.

1. Wilhelm
1871 Alman imparatorluğu

Almanya’da cumhuriyet ilan ediliyor

Alman İmparatorluğu ise varlığını 1918’e, yani Birinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadar devam ettirebilmiştir. Birinci Dünya Savaşı sonrası yaraların sarılmasının ardından 1918’de Almanya’da cumhuriyet ilan edilmiş ve Kurucu Devlet Başkanı Friedrich Ebert olmuştur. Bu cumhuriyetin ismi Weimar Cumhuriyetidir ve ismini milli meclisin anayasayı oluşturmak için toplandığı Weimar şehrinden almaktadır.

Friedrich Ebert
Weimar Cumhuriyetinin haritada gösterimi

Fakat bu cumhruiyetin ömrü uzun olmadı.. Malumunuz; Adolf Hitler….

1933-1945 Üçüncü İmparatorluk Devri

Bakın Cumhuriyet isminden sonra yine ‘İmparatorluk’ takısı başlıyor. Çünkü 1933 Nazi yönetimi Almanya’yı usulca tek parti rejimine dönüştürmüş, demokrasi görünümlü bir dikta yaratmıştır. 1939 yılında da İkinci Dünya Savaşını başlatmış, 1945 yılında da kaybederek ülkenin Batı ve Doğu Almanya olarak ikiye bölünmesine sebep olmuştur.

1933’te Almanlar yine aynı Almanya Devletinde ama diktatörlük rejiminde yaşamaya devam ettiler. Üçüncü İmparatorluk Devri olarak geçen bu dönemin 1933’teki başlatıcısı Adolf Hitler’dir.

Adolf Hitler

Almanya ikiye ayrılıyor

1945, yani İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden sonra Almanya Batı Almanya ve Doğu Almanya olarak ikiye ayrılmıştır. Batı Almanya’da liberal ve batı destekli bir yönetim olurken, komünist rejimin olduğu Doğu Almanya’da ise Rusya idol alınarak komünal bir rejim yürütülmüştür.

Doğu ve Batı Almanya

Doğu Almanya vatandaşlarının zamanla Batı Almanya’daki basın özgürlüğüne, temel hak ve hürriyetlere özenmesi neticesinde yöneticiler baskılara daha fazla dayanamamış, 3 Ekim 1990 tarihinde Almanya tekrar birleşmiş, diğer devletler işgal haklarından tamamen vazgeçmiş ve Almanya tamamen bağımsız olmuştur.

günümüz Almanyası

Yani günümüz Alman Federal Cumhuriyetinden önceki aşamada Almanlar; 1945-1990 arasında Batı Almanya’da ve Doğu Almanya’da yaşamışlardır. 1990’dan günümüze kadarsa günümüzdeki Almanya Federal Cumhuriyeti varlığını sürdürmektedir. 1990 yılındaki bağımsız Almanya’nın ilk şansölyesi Helmut Kohl olmuştur.

Helmut Kohl

Evet sevgili okurlar… ‘Almanya’yı kim kurdu?’ sorusuna cevaben yazı boyunca koyu olarak işaretlediğimiz yerleri şu şekilde sıralayabiliriz son olarak:

  1. M.Ö. 100 cıvarında ortaya çıkan Cermen kabileleri
  2. Fransız-Alman Karolenj Hanedanlığı (700-800 cıvarı) Kurucu: Charles Martel
  3. Alman-İtalyan Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu (900’ler-1806) Kurucu: 1. Otto
  4. Prusya Krallığı (1700’ler-1918) Kurucu: 1. Frederick
  5. Birleşik Alman İmparatorluğu (1871-1918) Kurucu: 1. Wilhelm
  6. Weimar Cumhruiyeti (1918-1933) Kurucu: Friedrich Ebert
  7. Diktatör Nazi Rejimi/Üçüncü İmparatorluk (1933-1945) Kurucu: Adolf Hitler
  8. Doğu ve Batı Almanya (1945-1990)
  9. Bağımsız Alman Federal Cumhuriyeti (1990-günümüz) Kurucu: Helmu Kohl

Günümüzde Almanya Türkiye’nin yarısı kadar yüzölçümüne sahip ama Türkiye kadar nüfusu olan son derece kalabalık bir ülkedir. Ekonomisi ise adeta Avrupayı kurtaran unsurdur. Argoda Almanya, fakir ve çalışmayan küçük kardeş Avrupa’nın zengin abisi olarak bilinir. ‘Tüm Avrupayı Almanya çekiyor.’ derler..:)

Almanların tarihten bu yana sahip oldukları saldırganlık, agresiflik ve yayılmacılık ise bir ekşi sözlük yazarı tarafından şu şekilde son derece net olarak ifade edilmiştir. Milliyetçilik veya ırkçılık kaygısı kesinlikle ama kesinlikle gütmeksizin; tarihteki imaj olarak Cermenler ve Almanlar gerçekten böyleler:

bu kavimlerin her biri şu anki bir avrupa ülkesinin insanlarının kökenini oluşturur. eğer avrupa tarihini öğrenmek istiyorsanız cermen kavimlerinin göçlerini ve gittikleri ülkeleri nasıl domine ettiklerini iyi öğrenmeniz gerekir.

fransızlar -> cermen asıllı franklar ile kelt kökenli galyalıların birleşmesi ile oluşmuştur. normandiya’da iskandinav kökenli normanlar da vardır.

ingilizler -> cermen asıllı angles yada anglar, yine cermen saksonlar ve gerçek ada kavmi keltkökenlidir. ayrıca i.s. 10.yy ‘da norman istilasına uğradıklarından iskandinav kökenleri de vardır.

danimarkalılar -> yani eski jutland. cermen asıllı jutes kökenlidirler.

hollandalılar -> eski batavyan cumhuriyeti. cermen asıllı batavii kavminin ardıllarıdır.

italyanlar -> italyanlar en az bizler ve yunanlılar kadar karışmış bir millettir. bir yada iki atalarından söz edilemez. buna rağmen kuzey italyada yaşayan insanlar cermen asıllı lombardlar kökenlidir.

avusturya -> cermen kökenli bavarii kavminin ardıllarıdır.

iskandinav irki -> viking kökenlidirler. diğer cermen kavimleri gibi avrupaya göçmemiş, yurtlarında kalmışlardır.

diğer bütün avrupalıların ucu bir şekilde bu cermen kavimlerine dokunur.

cermen kavimlerinin göçü sonucunda uygarlığın akışı değişmiştir. cermen kavimlerinin göçü ve dahi, aslında cermen kavimleri olmasaydı uygarlık çok daha farklı noktalarda olacaktı. bugün yaşadığımız dünyada sorunlu bölgelerin istisnasız hepsinde tarihin bir vaktinde cermen kavimlerinin veya ardıllarının yaptıkları yıkımlar veya politikaların sonucunda söz konusu sorunlar oluşmuştur.

yine tarihte başka hiç bir ırk, cermen kavimleri kadar diğer milletlere saldırgan olmamıştır.

keltlerden, galyalılara, kızılderililerden, laponlara, ruandalılardan (yada kendilerin uydurduğu gibi hutular yada tutsiler), kongolulara, araplardan, yahudilere, çingenelerden, ruslara, cezayirlilerden, çinlilere, endonezyalılara, hintlilere ve inkalara kadar, sayılmayacak kadar çok ırktan milyonlarca insanın yok olmasına bazılarının dünya üzerinden silinmesine sebep olmuşlardır. dünya üzerinden silemedikleri ırkları ellerinden geldiği kadar sömürmüş onların gelişimine engel olmuşlardır. ‘

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*