Merck&Co.’nun sahibi kim?-Dünyanın en büyük 4. ilaç şirketi

Erzincan Üniversitesi’nin kurucusu kim?-Anadolu’da Bir Dünya Üniversitesi

Batman Kara Şövalye’yi kim çekti?-I’m Batman…

Efendi ile Uşağı kitabını kim yazdı?-Ölüm karşısında herkes eşittir…

Yunanistan’ın kurucusu kim?-Yunanistan tarihi süreci hakkında

Devletler 8 Eylül 2017

Türkiye’nin batı komşularından biri olan Yunanistan; gerek dünya tarihinde sahip olduğu yer, gerekse Türkiye ile sahip olduğu ezeli kültürel etkileşim ve rekabetin bir arada olduğu ilişkiler sebebiyle ülkemizde en çok irdelenen komşulardan biridir. Yüzyıllarca bir arada yaşamaktan dolayı gerçekleşen kaynaşmalarla beraber her iki tarafın da yaşadığı bağımsızlık mücadeleleri hem Mora, hem de Ege Bölgesi olmak üzere tüm Ege’de tartışmasız bir yere sahiptir. Ayrıca günümüzde Ege Adalarına ve karasularına dair devam eden sorunlar halen devam etmektedir.

Bu yazımızda ülkemizin batı komşusu olan Yunanistan’ın güncel bağımsızlık sürecini ve bölgenin Antik Çağlara kadar uzanan tarihini kısaca ele alacağız.

Yunanistan tarihi

Yunanistan; kabaca tarif etmek gerekirse Mora Yarımadası, bazı Ege adaları, Trakya ve Balkanların bir kısmını kapsayan alana verilen isimdir. Bu bölge sahip olduğu ılıman ikilimi, ticarete elverişli konumu, özgür düşünce ortamı, tarıma elverişli toprakları sayesinde antik çağlardan beri hür düşüncenin, bilimin, demokrasinin beşiği olmuştur. Derslerde ve pek çok yerde gördüğümüz Pisagor, Heredot gibi büyükler MÖ. 12-13. yüzyıllarda Ege bölgesinde yaşayan Yunanlılar arasından çıkarken, Platon, Sokrates, Aristo gibi düşünürler de Antik Yunan’ın tarihe en büyük hediyeleri arasındadır. Bilinen bilgiler dahilinde felsefe, bugünkü Yunan topraklarında başlamıştır.

Peki bu bölgede tarih ne zaman başlamıştır? Bugünkü Yunan halkının kökeni nasıl oluşmuştur? Kısaca açıklayacak olursak tarih öncesinden beri Yunanistan’da meydana gelen göçler ve hareketlenmeler şu şekildedir:

  • MÖ. 2000 öncesine kadar Yunanistan’da medeniyete dair kayda değer bir verinin olmadığı yaşam hakimdi. Orta Avrupa’dan Yunanistan’a doğru gelen ilkel kabileler, Makedonya’dan itibaren Mora Yarımadasına kadar yerleşmeye başlamışlar ve ilk şehirler ortaya çıkmıştır.
  • Halihazırda Yunanistan’da yaşayan topluluklara ise “deniz halkı” anlamına gelen Pelasgi ismi verilmekteydi.
  • Yunanistan’a göç eden kavimler detaylı bilgilere girilecek olursa değişiklik gösterse de bugün Akalar ve Traklar olarak bilinen kavimlerden oluşmaktadır. Özellikle Akalar; Asya kökenli bir kavim olmasıyla bilinmektedir.
  • Yapılan göçler sonucunda bölgede kültürel bir ortak pota oluşmuş, insanların yaşamı istikrar kazanmıştır. MÖ 1700’lü yıllardan itibaren bölgedeki o dillere destan uygarlık başlamış, Miken Uygarlığı ortaya çıkmıştır.
  • MÖ 1300’lere gelirken Akalar, Traklar ve diğer Yunan halkları bir felaketle karşı karşıya kalmışlardır. Orta Avrupa’dan gelen bir diğer kavim olan Dorlar Yunanistan’ı işgal etmeye başlamıştır. Dorlar karşısında Akalar ya Mora’ya çekilmişler, ya da kuzeyde köle haline gelmişlerdir. Bir kısım Akalar, Traklar ve diğer küçük kabileler ise Anadolu’ya doğru göç etmişlerdir. MÖ 13. yüzyılda gerçekleşen bu olaya Ege Göçleri denmektedir. Ege göçleri, Anadolu’daki Yunan kültürü, Hititler dönemi Anadolu’nun siyasi, kültürel yapısı açısından büyük öneme sahiptir.
  • Bölgeye yerleşen Dorlar tabii ki Yunan kültüründe yeni bir etmen olmuş, günümüze doğru şekillenen Yunan uygarlığına geldiği yerden bir şeyler katmıştır.
  • MÖ 1000’li yıllardan itibaren bölgedeki Yunan kültürü ve milleti oluşmuş, bundan sonra Yunanistanlılar için çevre bölgelerde koloni kurma, uygarlığı yükseltme çalışmaları başlamıştır.
  • İlerleyen çağlar boyunca Yunanistan; Makedonya İmparatoru Büyük İskender, Roma, Bizans, Slavlar, Osmanlılar gibi pek çok imparatorluğun egemenliğinde yaşamıştır.
  • Bu hegamonya dönemleri boyunca Yunanlılar Güney İtalya, Sicilya, Anadolu gibi çevre bölgelere göç etmişler, buralarda ya kültürlerini devam ettirmişler ya da İtalyan kültüründe olduğu gibi ortak potadaki önemli unsurlardan biri olmuşlardır. Yani bir dipnot verecek olursak; Lidyalılar ve yarımadadan giden Yunanlılarla beraber İtalyan kültüründe önemli bir Yunan katkısı mevcuttur. İnançlar arasındaki benzerlikte dahi bunu görmek mümkündür.
  • Yunanca dili de Pelasgi, Aka, Trak ve Dorların getirdiği yerel kabile dillerinin birleşimi, sonrasında da Türkler ve Slavlar ile yaşanan etkileşimle yüzyıllar boyunca evrimini tamamlamış ve Yunanca halini almıştır. Yunanca kategori olarak bir Hint-Avrupa dilidir.

Yunanistan ne zaman kuruldu?

Şimdi gelelim diğer önemli soruya. Günümzdeki Yunanistan Cumhuriyeti’nin temelleri olan devlet ne zaman kuruldu? Nasıl bir süreç yaşadı?

Yunanistan’ın bağımsızlığını kazanmasını tarih dersinden hatırlayanlar olacaktır. Fransız İhtilali’nin etkisiyle Avrupa’da milliyetçilik akımı başlamış ve Osmanlı himayesinde olan milletler isyan etmeye başlamışlardır. İlk isyen edenler Sırplar olurken, ilk bağımsızlığını kazanan ise Yunanistan olmuştur.

O vakte kadar, yaklaşık 400 yıl boyunca Osmanlı Devleti’nin bir sancağı olarak varlığını devam ettiren Yunanistan; 1821 yılında ‘Yunan Krallığı’ adıyla küçük bir bağımsız ülke olarak kuruldu. İngiltere, Fransa ve Rusya’nın korumasında kurulan bu devlet o zamanlar sadece Mora Yarımadası ve Atina’yı kapsıyordu.

                    Yunansitan’ın ilk kralı Otto

Yani Osmanlı Devletinden ayrılmış haliyle Yunanistan; 1821 yılında Yunan Krallığı adıyla kurulmuştur. İlk Yunan kralı ise Bavyeralı bir aristokrat aileden gelen Otto isminde bir Alman olmuştur. Böylece batılı devletler bölgedeki yönetim anlayışının hem öğrenilmesini hem de kendi kontrolleri altında gelişmesini sağlamaya çalışmışlardır.

Birinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadar Osmanlı Devleti aldığı yenilgiler neticesinde Yunanistan’a Orta Yunanistan, Tesalya, Selanik, Girit, Midilli, Sisam, Batı Trakya gibi bölgeleri de vermek zorunda kalmıştır. Zaten adı geçen bölgeler bugünkü Yunanistan’ın büyük kısmını oluşturmaktadır. Günümüze kadar yaşanan çeşitli anlaşmalar ve savaşlar neticesinde de Yunan sınırları bugünkü halini almıştır.

 

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.