Merck&Co.’nun sahibi kim?-Dünyanın en büyük 4. ilaç şirketi

Erzincan Üniversitesi’nin kurucusu kim?-Anadolu’da Bir Dünya Üniversitesi

Batman Kara Şövalye’yi kim çekti?-I’m Batman…

Efendi ile Uşağı kitabını kim yazdı?-Ölüm karşısında herkes eşittir…

YERLEŞİK YAŞAMA GEÇEN İLK TÜRKLER: UYGURLAR

Devletler 29 Mart 2015

Türk tarihinde önemli bir yeri kaplayan Uygur Devleti; birazdan göreceğimiz üzere tarihte birçok farklılığa ve ilke imza atmıştır.

745 yılında kurulan Uygur Devleti’nin kurucusu Kutluk Bilge Kül Kağan’dır.Bağımsız olmalarından önce sırasıyla Hunların ve Göktürklerin egemenliği altında yaşayan Uygurlar; daha sonra Göktürklerin zayıfladığı anda ayaklanmışlar ve başkenti Karabalgasun olan bu devleti kurmuşlardır.

Uygurlar; kendilerinden önce gelen ve hükümdarlık kurmuş olan Türk boylarından son derece farklıdır. Öyle ki; önceki devletlerde hepimizin bildiği ve Orhun Anıtları’nın yazıldığı Göktürk Alfabesi kullanılırken; Uygurlar döneminde özgün bir Uygur alfabesi kullanılmıştır. Diğer Türk boyları uçsuz bucaksız bozkırlarda göçebe bir hayat sürerlerken; Uygurlar Türk tarihinde ilk kez surların diğer tarafına geçerek yerleşik bir hayat yaşamış; Türklerin ilk mimari eserlerini meydana getirmişlerdir.

uygur devletinin sınırları

Şehir yaşamına geçişe bağlı olarak diğer sanat dallarında da epey ilerleme kaydetmiş olan Uygurlar işi öyle bir boyuta taşımışlardır ki; yüzyıllarca Türk dini olan Gök Tanrı inancından vazgeçerek Maniheizmi benimsemişlerdir.

Tabii tüm bu devrim niteliğindeki yeniliklerin bir de kötü yanı olmuş; babasından, dedesinden gördüğünden çok daha farklı bir hayat yaşmaya başlayan halkla yönetim arasında soğukluk meydana gelmiştir. Alışkın olmadıkları yaşam tarzını süren Uygurları bir de salgın hastalık, açlık ve kıtlık rüzgarı vurmuş; hal böyle olunca da devlet iyice zayıflamıştır. Bu zayıflamaya paralel olarak; fırsattan istifade eden Kırgızlar ayaklanmış ve 840 yılında Uygur Devletine son vermişlerdir.

Devletlerinin dağılmasından sonra Uygurların bir kısmı batıya doğru göç etmiş ve zamanla silinmiş; kalan kısım ise biraz daha varlığını gösterdikten sonra 1212’de Cengiz Hanın egemenliğine girmiştir.

Günümüzde Uygurların torunları; Çin Halk Cumhuriyeti’ne bağlı olan Doğu Türkistan özerk bölgesinde zulüm dolu, insanlık dışı bir asimilasyon politikası altında yaşamlarını sürdürmeye çalışmaktadır.

Uygur Devletini kim/ne zaman kurdu?: Kutluk Bilge Kül Kağan/745

Uygur Devletini kim/ne zaman yıktı?: Kırgızlar/840

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.