Merck&Co.’nun sahibi kim?-Dünyanın en büyük 4. ilaç şirketi

Erzincan Üniversitesi’nin kurucusu kim?-Anadolu’da Bir Dünya Üniversitesi

Batman Kara Şövalye’yi kim çekti?-I’m Batman…

Efendi ile Uşağı kitabını kim yazdı?-Ölüm karşısında herkes eşittir…

Sabancı Holding’in kuruluş öyküsü ve yükselişi

Holdingler, Özel Şirketler 5 Aralık 2015

Enerji, ulaşım, sigorta, otomotiv, çimento, sanayi, vs. vs. İnsanın aklına gelebilecek ilk birkaç sektörde mutlaka bir Sabancı ismini ve o mavi yuvarlaklar içindeki “SA” harflerini görürüz değil mi? Evet; kurulduğu günden bu yana Sabancı Holding’in el atmadığı, hizmet verdiği bir sektör yok gibidir. Peki nereden başlamıştır bu hikaye? Kimlerdir bu her yerde gördüğümüz Sabancılar? Kimler bu Sabancı imparatorluğunu kurmuştur? Böyle muazzam bir şekilde büyümelerinin sırrı nedir? İşte Sabancı Holding’in fakirlikten başlayıp bugünkü haline geldiği hikaye:

Kayseri’den Adana’ya yapılmış bir iş seyahati

1906 yılında Kayseri’nin Akçakaya Köyü’nde dünyaya gelen Hacı Ömer Sabancı; Osmanlı Devleti’nin yıkılma sürecine girdiği ve Anadolu’nun günden güne fakirleştiği bir ortamda gözlerini açtığı hayatta; yaşamın bütün zorluklarını öğrenerek büyümüştür. İçlerinde bulunduğu durum yetmezmiş gibi 13 yaşındayken babası Hacı Arap Sabancı’yı kaybeder. Köylerinde artık geçinebilmek için hiçbir yol kalmadığına kanaat getiren Hacı Ömer; 13 yaşındaki bir çocuktan bugün hiçbirimizin beklemeyeceği bir cesaretle kendine yeni bir hayat kurmak için Adana’ya bir iş seyahati yapar. Ama bu iş seyahati bugün bildiklerimiz gibi uçaklı, kırmızı halılı, restoranlı iş seyahatlerinden değildir. 13 yaşındaki Hacı Ömer; Adana’da yeni bir iş bulmak umuduyla Kayseri-Adana arasındaki yaklaşık 450 km’lik yolu “yürüyerek” kat etmiştir.

Pamuk işçiliğinden pamuk ticaretine

İlk başlarda Adana’da pamuk işçisi olarak çalışmaya başlayan Hacı Ömer; bir süre sonra daha iyi para kazanabileceği başka bir iş denemek için işçi müteahhitliğine başlamıştır. İşçi müteahhitliğinde pamuk işçiliğine göre daha iyi kazanmaya başlayan ve böylece kendi tasarrufunu yapma imkanı bulan Hacı Ömer; içinde bulunduğu zorluklara aldırmaksızın başarıyla birikimini yapmış ve 2 yıl sonra Adana’da pamuk ticaretine başlamıştır. Ticarete yatkın olmasının yanı sıra pamuk işçiliği dönemi dolayısıyla ürün hakkında da bilgili olan Hacı Ömer; kısa sürede işlerini büyütmüş ve her geçen gün daha çok kazanmaya başlamıştır.

Bu dönemde çalışanlarına gösterdiği düşünceli ve saygılı tutum; yanındaki işçilerin saygısını kazanmasını sağlamış ve çalışanları ona “Ağa” diye hitap etmeye başlamışlardır. İşte bu pamuk ticareti; günümüze değin gelen Sabancı hikayesindeki dönüm noktası olmuştur.

Evlilik, büyüyen çocuklar ve büyüyen işler

1928 yılında; yani henüz 22 yaşındayken Adana’da kendi işini, düzenini kurmuş olan Hacı Ömer Sabancı; Sadıka Hanım’la evlenmiş ve yorulmak bilmeyen çalışkanlığı ile hayatını idame ettirmeye devam ettirmiştir. Hacı Ömer Sabancı ve Sadıka Hanım’ın bu evlilikten İhsan, Sakıp, Hacı, Şevket, Erol, Özdemir isimlerinde 6 erkek çocukları olmuştur. İşte bu çocuklar; 1960 ve sonrasında Sabancı Holding’in başında isimlerini hep duyduğumuz çocuklardır.:)

Aradan yıllar geçer ve zamanla Hacı Ömer Sabancı; işlerini farklı sektörlere yayacak imkanlara kavuşur. Bu hamlesini de ilk olarak 1943’te Yağsa’ya ortak olarak yapar. Böylece kazancını kat be kat arttırmaya başlayan fakat buna rağmen çalışkanlığından ödün vermeyen Hacı Sabancı’nın çok şirketli dönemi başlamış olur. 1946 yılında yakın arkadaşlarıyla beraber satın aldığı Marsa ve akabinde kurulan Aksigorta, Akbank, Bossa Un ve Çırçır Fabrikası, Teknosa ve Oralitsa ile Sabancı Şirketler Topluluğu yavaş yavaş şekillenmeye başlamıştır.

Hacı Ömer ve Sadıka Sabancı

Hacı Ömer ve Sadıka Sabancı

İstanbul’da devam eden yaşam

Maddi durumunu yeterince toparlayan ve İstanbul’un büyüyen ekonomisini fark eden Hacı Sabancı; 1951 yılında Altı Köşk’ü satın alarak İstanbul’a göç etmenin temellerini atmış olur. Bundan sonraki yıllarda da şirketlerini başarıyla yöneten ve büyüten Hacı Sabancı; 1966 yılında İstanbul Hilton Otel’de geçirdiği bir kalp rahatsızlığı sonucu hayata gözlerini yumdu. Kayseri’den Adana’ya henüz bir çocukken yaptığı umut yolculuğuyla iş hayatına başlayan Hacı Sabancı; 1950’li yıllarda Türkiye’nin en zengin insanı unvanını elde etmeyi de başarmıştır. Adana’da, Kayseri’de ve İstanbul’da öğrenci yurdu, okul, spor salonu gibi yaptığı birçok hayır işiyle de diğer iş adamlarının aksine kalkınma konusundaki duyarlılığını ıspatlamıştır.

Sakıp Sabancı Dönemi

1966 yılında Hacı Sabancı’nın vefat etmesi üzerine işlerin başına 6 oğlundan Sakıp Sabancı geçmiş ve babasının kaldığı yerden işleri gayet başarılı bir şekilde büyütmeye devam etmiştir. 1933 Kayseri Akçakaya doğumlu olan Sakıp Sabancı; tıpkı babası gibi iş hayatına erkenden atılmıştır. Hacı Sabancı’nın kurmuş olduğu şirketlerden biri olan Bossa Un Fabrikası’nda veznedarlık yaparak kariyerine başlayan Sakıp Sabancı, buradan Bossa Tekstil İşletmesi Müdürlüğü’ne kadar yükselmiştir. Tıpkı babası gibi çalışkanlığı ve azmiyle ön plana çıkan Sakıp Sabancı; iş hayatındaki bu istikrarına bağlı olarak, 1967 yılında şirketin Yönetim Kurulu Başkanlığına getirilmiştir.

Sakıp Sabancı

Sakıp Sabancı

1967 yılı; Sabancı Holding’in kuruluşu olarak kabul edilir. Yani tek cümleyle izah edecek olursak: Sabancı Holding; 1920’li yıllarda Hacı Sabancı tarafından kurulmuş fakat 1967’de Sakıp Sabancı ile beraber holding statüsüne geçmiştir.

2004 yılına kadar son derece başarılı bir şekilde holdingi yöneten Sakıp Sabancı’nın bu yılda vefatı üzerine yönetim kurulu başkanlığına Güler Sabancı getirilmiştir.

 

 

Yorumlar

Yazıya 1 yorum yapılmış.

Mehmet müçek 22 Ekim 2016

Vay be helal olsun