Ulusoy Turizm’in sahibi kim?-Her şey zamanında…

TEİAŞ’ı kimler kurdu?-Türkiye Elektrik İletim Üretim AŞ

Microsoft Studios’u kim kurdu?-Dünyanın yazılım devinden bir de oyun devi…

Japan Post Holdings’i kim kurdu?-Japon devletinin posta ve lojistik servisi..

Milli İstihbarat Teşkilatı’nı aslında kimler kurdu?-Asırlık bir gizlilik tecrübesi

Günümüzde Türkiye’nin resmi istihbarat ve haber alma örgütü olan Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT); bugünkü ismiyle yarım asırlık bir zaman dilimi boyunca Türkiye Cumhuriyeti’nin iç ve dış güvenliği için hizmet vermeye devam etmektedir.

Resmen kurulması ve faaliyete geçmesi yakın Türkiye tarihine denk gelse de MİT’in ve bu topraklarda doğan istihbarat faaliyetlerinin geçmişi Birinci Dünya Savaşına kadar uzanmaktadır. Olayın başlangıç noktası ise bilindik: Teşkilat-ı Mahsusa..

GCM Forex Ücretsiz 100 Bin Dolarlık Deneme Hesabı

Tertemiz vatanı duygularla ve milli mücadele bilinciyle Birinci Dünya Savaşı sırasında önemli faaliyetlerde bulunan teşkilat; Anadolu’da kurulup çevre coğrafyalarda ve İtilaf Devletlerine karşı yürütülecek çalışmalarda istihbari ve paramiliter bir sorumluluk üstlenmiştir. Kahramanlık hikayeleri hala pek çok kişi tarafından anlatılan Teşkilat-ı Mahsusa; 1913 yılında dönemin Harbiye Nazırı Enver Paşa tarafından kurulmuştur. 1918 yılında imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile de dağılmıştır.

Fakat Osmanlı Devleti’nin son dönemlerindeki gizli haber alma faaliyetleri bununla kesilmemiş; 1918 yılında Talat Paşa tarafından kurulan Karakol Cemiyeti ile direniş odaklı istihbarat faaliyetleri şeklinde devam etmiştir.

Karakol Teşkilatı, Teşkilat-ı Mahsusa’nın devamı olarak kabul edilse de Zabitan, Hamza, Yavuz, Felah istihbarat grupları ile 1920’de kurulan Askeri Polis Teşkilatı, 1922’de iç istihbarata yönelik kurulan Tetkik Heyeti Amirlikleri gibi pek çok oluşum mevcuttur.

Cumhuriyet döneminde milli istihbarat

Milli mücadele yıllarının başarıyla tamamlanıp cumhuriyetin kurulmasından sonra yeni devletteki istihbarat girişimleri daha sağlam ve devlet destekli bir tabanda ilerleme fırsatı bulmuştur. Böylece bugünkü MİT’in evrimine doğru giden aşama başlamıştır.

Gelişmiş devletlerle baş edebilecek bir istihbarat teşkilatı oluşturulmasına yönelik talimat bizzat Mustafa Kemal Atatürk tarafından verilmiştir. Bunun sonucunda 1926 yılında Milli Emniyet Hizmeti Riyasesi dönemin Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak’ın öncülüğünde kurulmuştur.

Kurulduğu zamandan itibaren iç ve dış güvenlik, istihbarat ve haber alma servisleri gibi alanlarda faaliyet gösteren Milli Emniyet; sonunda 1965 yılında bir düzenleme geçirmiş ve ismi Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) olarak değiştirilmiştir.

Yani bugünkü ismini ele alacaksak Milli İstihbarat Teşkilatı, 1965 yılında kurulmuştur.

Enver Paşa

Enver Paşa

MİT’in kurucusu kim?

Günümüzde 8 bin civarı personel ve 1.1 milyar TL’yi aşkın bütçesiyle anayasal düzenin korunması, Türkiye Cumhuriyeti’nin iç ve dış güvenliğinin sağlanması konusunda faaliyet gösteren Milli İstihbarat Teşkilatı’nın evre evre kurucularını su şekilde sıralamak mümkündür:

  • Teşkilat-ı Mahsusa (1913, Enver Paşa)
  • Karakol Teşkilatı (1918, Talat Paşa)
  • Milli Emniyet Hizmeti Riyasesi (1926, Fevzi Çakmak)
  • Milli İstihbarat Teşkilatı (1965, Süleyman Demirel dönemi)

 

 

 

 

 

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.