Erzincan Üniversitesi’nin kurucusu kim?-Anadolu’da Bir Dünya Üniversitesi

Batman Kara Şövalye’yi kim çekti?-I’m Batman…

Efendi ile Uşağı kitabını kim yazdı?-Ölüm karşısında herkes eşittir…

Düzce Üniversitesi’ni kim kurdu?-Marmara Bölgesi’nin yeni eğitim yuvalarından

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Ne zaman Kuruldu?

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (International Atomic Energy Agency : IAEA) nükleer enerjinin barışçıl kullanımını desteklemek, askeri ve silah amaçlı kullanımını ise yasaklamak adına kurulan milletler arası bir organizasyondur. Kurumun merkezi Avusturya’nın Viyana kentinde bulunmaktadır. UAEK, her ne kadar Birleşmiş Milletler‘e bağlı olarak gözükse de kendi alanı gereği tüm siyasi ve etnik unsurlardan bağımsız olarak çalışan bir kurumdur. Kurum bağımsız olarak yürüttüğü çalışmaların sonucunda hazırlanan raporları da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu‘na ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi‘ne sunmaktadır.

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu, özellikle İkinci Dünya Savaşı sırasında yaşananların ardından gerçekleştirilen milletler arası girişimlerin bir sonucu olarak 29 Temmuz 1957 tarihinde kurulmuştur. 1953 yılında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Dwight Eisenhower, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na nükleer enerjinin barışçıl amaçlara yönelik kullanımını düzenleyip destekleyecek bir kurum oluşturma fikrini sunmuştur. 1954 yılının Eylül ayında bu fikri temel alarak, radyoaktif maddelerin kontrolünü sağlayabilecek bir uluslararası kurum kurulması içim BM’e resmi teklif götürülmüştür. Bu teklifin tek başına yeterli olmayacağını düşünen Amerika Birleşik Devletleri, nükleer enerjinin barışçıl amaçlar için kullanımını konu alacak uluslararası bilimsel bir konferans düzenleme çağrısında da bulundu. Bu girişimin asıl sebebi teklifin Eylül 1954’te BM’e sunulmasından bir ay sonra Sovyetler Birliği’nin böyle bir oluşuma sıcak bakmadığını belli etmesidir. Eisenhower, Sovyetler Birliği’nin bu tutumuna karşı uluslararası kamuoyu oluşturma amacıyla fikrine paralel bir şekilde çeşitli faaliyetler düzenlemeyi hedeflemiştir.

8-20 Ağustos 1955 tarihleri arasında İsviçre’nin Cenevre kentinde Atom Enerjisi’nin Barışçıl Kullanımı üzerine planlanan şekilde uluslararası bir konferans Birleşmiş Milletler tarafından düzenlenmiştir. 1955 – 1956 yılları arasında 12 ülke arasında yapılan bir dizi görüşme soncunda 1956 yılının Kasım ayında Birleşmiş Milletler merkezinde kurulması planlanan kurumun kanun ve tüzük çalışmaları sonlandırılmıştır. 23 Kasım 1956’da onaylanan yasa ile 29 Temmuz 1957 tarihinde Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu resmen kurulmuştur.

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun kuruluşundan 1961 yılına kadar direktörlüğünü Amerika Birleşik Devletleri eski senatörü Sterling Cole yapmıştır. Hukuk eğitimi alan Cole böylece UAEK’nun ilk direktörü olmuştur. 1961 – 1981 yılları arasında kurumun başına İsveçli nükleer fizikçi Sigvard Eklund getirilmiştir. 1981 yılından 1997’ye kadar ise bu görevi yine bir İsveçli eski dışişleri bakanı Hans Blix üstlenmiştir. İki İsveçli direktörün ardından 1997 yılından başlayarak Kasım 2009’a kadar Mısırlı Muhammed El-Baradey kurumun genel direktörlüğünü yapmıştır. Baradey nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanımı adına sergilediği gayreti neticesinde 2005 yılında Nobel Barış Ödülü’nü kazanmışıtır. Baradey’in görevi bırakmasının ardından yapılan seçimler sonucunda Japon Yukiya Amano direktörlük görevini yürütmeye hak kazanmıştır. Hukuk fakültesi mezunu olan Amano bir dönem Japonya’nın dışişleri bakanlığı görevinde bulunmuştur. Kendisi günümüzde halen Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun genel direktörülüğünü yürütmektedir.

 

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.