Merck&Co.’nun sahibi kim?-Dünyanın en büyük 4. ilaç şirketi

Erzincan Üniversitesi’nin kurucusu kim?-Anadolu’da Bir Dünya Üniversitesi

Batman Kara Şövalye’yi kim çekti?-I’m Batman…

Efendi ile Uşağı kitabını kim yazdı?-Ölüm karşısında herkes eşittir…

Fermilab’ın Kuruluşu – CERN’den Öncesi

Bilim, Özel Şirketler 24 Mayıs 2015

Fermilab, Amerika’nın Chicago Eyaleti yakınlarında 1967 yılında “Ulusal Hızlandırıcı Laboratuarı” adıyla kurulmuş bir parçacık hızlandırıcı laboratuarıdır. 1974’te İtalyan fizikçi Enrico Fermi’nin anısına “Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuarı” adını alarak kısaca Fermilab olarak anılmaya başlanmıştır.

İçerisinde farklı alanlarda araştırmalar yapılabilecek komple bir kampüs olan laboratuarın en önemli bölümü 2011 yılında çalışması durdurulan Tevatron parçacık hızlandırıcısıdır. Tevatron, 6.3 km lik toplam uzunluğuyla, CERN’de bulunan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nın ardından Dünya’nın en büyük ikinci parçacık hızlandırıcısıdır. Tevatron’da yapılan deneylerde elde edilen belki de en büyük başarı atomun çekirdeğinde bulunan proton ve nötronun yapısını oluşturan atom altı parçacıklardan yukarı-kuark’ın (t-quark) 1995 yılında tespit edilmesi olmuştur. Bunun yanında hızlandırıcının en güncel başarısı 3 Kasım 2008 tarihinde, iki tuhaf-kuark ve bir aşağı-kuarktan oluşan aşağı omega baryonun keşfidir. Bu keşif sayesinde kuarkların maddeyi nasıl oluşturdukları daha da açıklığa kavuşmuştur.

 

Yüksek enerji parçacık hızlandırıcı deneylerinin yanı sıra Fermilab  bazı sabit-hedef (hızlandırılan parçacıkların, sabit duran bir başka hedefe çarptırılması) ve nötrino deneylerine de ev sahipliği yapmaktadır. Bu deneylerin en önemlileri kısa adlarıyla MiniBooNE, MicroBooNE, SciBooNE ve MINOS şeklindedir.

 

1967 yılında kurulan Fermilab’ın ilk direktörü Amerikalı fizikçi Robert Rathbun Wilson olmuştur. Görevine 1978 yılına kadar devam eden Wilson, II. Dünya Savaşı sırasında Amerika’nın meşhur Manhattan Projesi’nde yer alan isimlerden de biridir. Wilson’un ardından Leon Lederman görevi devralarak 1989’a kadar devam etmiştir. Ardından sırasıyla John Peoples (1989 – 1999), Michael Witherell (1999 – 2005) ve Piermaria Oddone (2005 – 2013) Fermilab’ın direktörlüğünü yapmışlardır. 2013 yılında direktörlük görevine gelen Nigel Lockyer, halen bu görevini sürdürmektedir.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.