Merck&Co.’nun sahibi kim?-Dünyanın en büyük 4. ilaç şirketi

Erzincan Üniversitesi’nin kurucusu kim?-Anadolu’da Bir Dünya Üniversitesi

Batman Kara Şövalye’yi kim çekti?-I’m Batman…

Efendi ile Uşağı kitabını kim yazdı?-Ölüm karşısında herkes eşittir…

ETA’yı gerçekte kimler kurdu?-İspanya ve Fransa’nın terör örgütü

50 yıla yakın bir süre İspanya ağırlıklı olmak üzere kısmen Fransa’da da aktif olan ve İspanya-Fransa sınırının yer aldığı bölgede yaşayan Bask halkının kültürel, siyasal hakları için savaştığını iddia eden bir örgüt olan ETA, kökeni İspanya’daki Franco diktatörlüğüne kadar dayanan, öncesinde sadece kültürel ve siyasal alanda faaliyet gösterse de sonradan silahlı mücadeleye geçmeye mecbur kalan bir topluluktur. En başlarda direniş anlamında gerçekten bir özgürlük mücadelesi verdikleri kabul edilebilse de; terör örgütü olarak kaldıkları sürenin gereğinden fazla uzaması sonucu şehirlerde, havaalanlarında, vs. kamu alanlarda masum insanları öldürüp korku yaratmayı amaçlayan, yabancı devletlerin kuklası olmuş klasik bir terör örgütü olmaktan kaçamamışlardır.

İsmini Bask dilinde “Bask ve Özgürlük” anlamına gelen “Euskadi ta Askatasuna” söz öbeğinin baş harflerinden alan ETA; aktif olduğu dönem boyunca yüzlerce insanın ölmesine sebep olan saldırıları sonucunda ABD’de, AB ülkelerinde ve diğer birçok ülkede terör örgütleri listesine girmiştir. İdeolojik çizgi olarak Marksist-Leninist olan ve sosyalist rejimle yönetilen bir Bask ülkesi amacı güden ETA; 1959 yılında kurulmuştur. O zamanki amacı İspanya’da bir dönem yönetimde bulunan kanlı diktatör Franco’ya karşı direniş sağlamak olduğu için kısmen sempati toplasa da, Franco’nun düşüşünden ve bugünkü İspanya’nın var oluşundan sonra işler tersine dönmüş ve Bask bölgesi ile ETA sorunu İspanya devletinin sürekli kanayan yarası haline gelmiştir.

1959 yılında kurulsa da ETA’nın terör babındaki eylemleri 1968 yılında başlamıştır. Aradaki 11 yıl boyunca daha çok siyasal ve kültürel arenada Baskların haklarını savunmuşlardır. 1968-2011 arasında tutulan istatistiklere göreyse patlamalarda ve çatışmalarda toplam 829 kişinin ölümüne sebep olmuştur. 2011 yılında ise ETA süresiz ateşkes ilan ederek terör eylemlerine son verdiğini açıklamış ve Baskların haklarını tekrardan siyasi arenada savunma yolunu seçmiştir.

ETA’nın kurucusu kim?

Yönetim kadrosu yeteneklerine ve tecrübeli oldukları alanlara göre birçok isim barındırsa da ETA’nın kurucuları arasında fikir babası ve en önemli kişi olarak kabul edilen şahıs Jose Luis Alvarez Enparantza olmuştur. Bir terör örgütü lideri olarak tarihe geçmesine rağmen politikacılık, yazarlık, dil bilimcilik gibi son derece nitelikli bir kariyere sahip olan Enparantza, aynı zamanda ETA’nın ismini de koyan kişidir. Biraz politik biraz örgütsel mücadele sonrasında 2012 yılında hayatını kaybetmiştir.

kurucu

kurucu Enparantza

Basklar hakkında

Günümüzde Avrupa’nın en ilginç, en izole ve en bozulmamış halklarından biri olarak varlığını sürdüren Basklar; güneylerindeki İspanyolara ve kuzeylerindeki Fransızlara rağmen; adeta hiçbir kültürel alışverişte bulunmamışçasına neredeyse 1000 yıl önceki dillerini ve kültürlerini bugün bile koruyabilmiş nadir bulunur topluluklardan biridir. Kökenleri Asya’dan Avrupa’ya topluca göç eden Hint-Avrupa kavimlerine kadar uzansa da diğer Hint-Avrupa asıllılar burada birbirleriyle karışmış, yeni diller ve yeni milletler oluşturmuşlardır. Oysa Basklar yerleştikleri bölgede hep aynı kalmış ve çevrelerinden son derece izole bir millet olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Öyle ki; günümüzde Baskça’dan İspanyolca’ya veya Fransızca’ya çağrışım yapmak mümkün değildir. Çünkü Basklar; Hint-Avrupa göçleri dönemindeki eski dilin tıpa tıp aynısını konuşan dünya üzerindeki tek topluluktur. Zaten kendilerine verilen isimden bile bu anlaşılmaktadır. Dünyaca tanındıkları “Bask” ismi Fransızca’daki “Basque” kelimesinden gelse de onlar kendilerine bununla hiç de alakası olmayan “Euskaldunak” ismini takmışlardır. 800’lü yıllarda kısa bir dönem için kendilerine ait Pamplona Krallığı’nı kurmuş olsalarda zamanla siyasi güçlerini yitirmişler ve İspanya ile Fransa’nın bünyesindeki bir azınlık olarak yaşamlarını sürdürmüşlerdir.

 

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.