Merck&Co.’nun sahibi kim?-Dünyanın en büyük 4. ilaç şirketi

Erzincan Üniversitesi’nin kurucusu kim?-Anadolu’da Bir Dünya Üniversitesi

Batman Kara Şövalye’yi kim çekti?-I’m Batman…

Efendi ile Uşağı kitabını kim yazdı?-Ölüm karşısında herkes eşittir…

Dünyanın En Eski Şirketlerinin Kuruluşları-Japonlar’ın ezici üstünlüğü

EN'LERİN KURUCULARI 12 Temmuz 2015

İnsanlık tarihinde bugünkü şirket anlayışına benzer kurumların ortaya çıkması günümüzden 1500 yıl öncesine kadar gitmektedir. Dernekler ve eğitim organizasyonları ile devlet destekli veya dini organizasyonların da dahil edildiği “Dünyanın en eski şirketleri” sıralamasında Japonların ezici bir üstünlüğü söz konusudur. Kayda geçenler arasından dünya tarihinin en eski altı şirketi de Japonlara aittir ve bu kuruluşların çoğunluğu da aile şirketi olarak faaliyetlerine devam etmişlerdir.

En eski şirketler hususunda Japonların sadece 1000 yıl öncesinde aktif olduklarını söylemek de pek doğru olmayacaktır. Zira 2008 yılında Kore Bankası tarafından 41 ülke çapında gerçekleştirilen araştırmaya göre dünya üzerinde 200 yıllık bir geçmişe sahip ve şu anda aktif olan toplamda 5586 adet şirket bulunmaktadır. Bu sayının ülkelere göre dağılımı da şu şekildedir : Japonya – 3146, Almanya – 837, Hollanda – 222, Fransa – 196. Görüldüğü üzere 200 yıllık bir geçmiş baz alındığında da yine Japonlar açık ara öndeler ve hatta diğer ülkelerin toplamının neredeyse iki katı bir orana sahipler. Yine Japonya genelinde 2009 yılında yapılan bir araştırmaya göre ülkede 100 yaşını aşkın 21000 adet şirket olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bu sonuçlar Japonları “Dünyanın en eski şirketleri” listesinde liderlik koltuğuna oturtmaktadır.

 

1 – Kongo Gumi (Kuruluş : 578 – Ülke : Japonya – Sektör : İnşaat)

Kongo Gumi, dünyanın bilinen en eski şirketidir. Bir yapı-inşaat firması olması sebebiyle kendi sektöründe de doğal olarak ilk sıradadır. Dünyanın bu en eski şirketi 2006 yılında Takamatsu Yapı-İnşaat Grubu tarafından satın alınana kadar 14 yüzyıl boyunca aktif olarak sektörde yer almıştır. Şirketin merkezi Japonya’nın Osaka şehrinde bulunmaktadır.

Şirketin tarihi Osaka’da bulunan Budist tapınağı “Shitennō-ji“nin yapımıyla başlamıştır. Kore’de bulunan Baekje bölgesinden Japonya’ya Prens Kamitsumiya tarafından tapınağın inşası için davet edilen işçilerden birinin daha sonra burada kalarak tapınak yapımını kendi işi olarak başlatması Kongo Gumi’yi ortaya çıkarmıştır. Daha sonra şirket yüzyıllar boyunca Budist tapınakları inşa etmiş ve 16. yüzyılda yapılan Osaka Kalesi gibi birçok tarihi ve görkemli yapıya da imzasını atmıştır.

Kongo Gumi bütün tarihi boyunca bir aile şirketi olarak yönetilmiştir. Öyle ki bu köklü ailenin kızlarına eş olarak aileye dahil olan erkekler de Kongo soyadını alarak bu düzenin içinde yer almış ve yönetimde bulunmuşlardır. Şirketin 50. yönetim kurulu başkanı olan Masakazu Kongo‘nun görev süresi dahilinde büyük mali sıkıntılar yaşanmış ve 2006 yılının başlarında iflasın eşiğine gelinmiştir. Bundan bir önceki yılı ise şirket 100’den fazla çalışan ve 70 milyon dolarlık yıllık ciro ile kapatmıştır. Böylece, 578 yılında kurulan dünyanın en eski şirketi Kongo Gumi, Takamatsu Grubu tarafından satın alınmıştır ve günümüzde halen tapınak yapımına odaklanmış olarak faaliyetine devam etmektedir.

 

2 – Nişiyama Onsen Keiunkan (Kuruluş : 705 – Ülke : Japonya – Sektör : Otel)

Nişiyama Onsen Keiunkan, Japonya’nın Yamanaşi idari bölgesinin Hayakava şehrinde bulunan bir kaplıca otel işletmesidir. 705 yılında kurulan bu otel dünyanın en eski ikinci şirketi özelliğine sahiptir. 2006 yılında Kongo Gumi’nin Takamatsu Grubu’na satışı neticesinde günümüzde bağımsız olarak operasyonel olan dünyanın en eski şirketi ünvanını da ele geçirmiştir.

Keiunkan, 600’lerin sonlarına doğru İmparator Tenji‘nin yardımcılarından biri olan Fujivara Kamatari‘nin oğlu Fujivara Mahito tarafından kurulmuştur. 35 odalık Japon mimarisi ile inşa edilmiş olan yapı 1997 yılında restore edilmiştir. Kuruluşundan bu yana aynı ailenin toplamda 52 jenerasyonu tarafından yönetilen otel, 2011 yılında Guinness Rekorlar Kitabı’na dünyanın en eski oteli olarak resmen kaydedilmiştir.

 

3 – Sennen-no Yu Koman (Kuruluş : 717 – Ülke : Japonya – Sektör : Otel)

Sennen-no Yu Koman, 717 yılında Japonya’nın Hongo idari bölgesinin Toyooka şehrinde bulunan bir başka kaplıca otelidir. Bu tür kaplıca otelleri Japonca’da “ryokan” olarak anılmaktadır ve geleneksel Japon otelleri için kullanılan bir terimdir. Verimli kaplıca bölgeleri de “onsen” adını almaktadır. Koman da böyle bir bölgede kurulmuştur.

Koman kaplıca otelinin dünyanın en eski şirketleri sıralamasında üçüncü sırada olduğu söylemek pek yanlış olmayacaktır. Fakat, bir başka otel olan Hoşi Ryokan‘ın kuruluş yılının 717 veya 718 olması bu konuda tartışmalara yol açmaktadır.

 

4 – Hoşi Ryokan (Kuruluş : 718 – Ülke : Japonya – Sektör : Otel)

Her ne kadar kuruluş zamanı tartışmalı olsa da genel olarak 718 yılı kabul görmektedir. Hoşi Ryokan, Japonya’nın Işikava idari bölgesinin Komatsu şehrinde bulunmaktadır. Bu şehirde bulunan Avazu Onsen adıyla anılan kaplıca bölgesi otele ev sahipliği yapmaktadır. Günümüzde 100 odaya sahip olan otelin iki açık ve iki kapalı olmak üzere dört adet kaplıcası bulunmaktadır.

Dünyanın en eski şirketlerinden biri olan bu kaplıca oteli aynı ailenin üyeleri olan 46 jenerasyon tarafından yönetilmiştir. 705 yılında kurulan Nişiyama Onsen Keiunkan’ın dünyanın en eski oteli olduğu fark edilmeden önce, Hoşi Ryokan bu ünvanı elinde bulundurmaktaydı.

Efsaneye göre Budist rahip Taicho Daişi bir gün Hakusan Dağı‘na çıkmıştır. Burada uykuya dalmış bir haldeyken kendisine tanrı görünmüş ve Daişi’ye yer altındaki hastalıkları iyileştirme özelliğine sahip kaplıcalardan bahsetmiştir. Daha sonra tanrı ona suyu yeryüzüne çıkarıp civar halka yardım etmesini emretmiştir. Bu olay üzerine Avazu köyüne giden Daişi tanrının emrini yerine getirmiş ve suyu kullanan yerli halktan hasta olan bazılarının iyileştiğini görmüş. Hemen ardından Daishi müridi Garyo Hoşi‘ye burada bir kaplıca kurma talimatı vermiştir. Böylelikle dünyanın en eski işletmelerinden biri tanrı eliyle kurulmuştur 🙂

 

Dünyanın en eski bu dört şirketinin kısa tarihinin ardından çıkarılacak en bariz sonuç belki de Japonların 1500 yıl öncesinde bile inanç veya toplumsal bazlı dahi olsa kurulan organizasyonları kurumsallaştırmış olmalarıdır. Uzun listeden ve günümüz Japonya’sından da anlaşılacağı üzere bu konuda yanlış yapmış olduklarını söylemek pek mümkün gözükmüyor. Dünyanın en eski bu dört şirketine yönelik küçük bir tarihi gezintinin ardından listenin devamındaki ilk 10 ismi de anmak gerekir diye düşünüyoruz.

 

5 – Kaihatsu (Kuruluş : 760 – Ülke : Japonya – Sektör : Makine)

6 – Genda Shigyo (Kuruluş : 771 – Ülke : Japonya – Sektör : Kağıt)

7 – Stiftskeller St. Peter (Kuruluş : 803 – Ülke : Avusturya – Sektör : Restoran)

8 – Staffelter Hof (Kuruluş : 862 – Ülke : Almanya – Sektör : Şarap)

9 – Tanaka-Iga (Kuruluş : 885 – Ülke : Japonya – Sektör : Dini Ürünler)

10 – Sean’s Bar (Kuruluş : 900 – Ülke : İrlanda – Sektör : Bar)

 

Ufak bir hatırlatma! Listeye Türkiye’de kurulan en eski işletme olarak Mimar Sinan tarafından yapılan Çemberlitaş Hamamı dahil olmuştur. Kuruluş yılı ve işletmeye açılma tarihi ise 1584’tür.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.