Merck&Co.’nun sahibi kim?-Dünyanın en büyük 4. ilaç şirketi

Erzincan Üniversitesi’nin kurucusu kim?-Anadolu’da Bir Dünya Üniversitesi

Batman Kara Şövalye’yi kim çekti?-I’m Batman…

Efendi ile Uşağı kitabını kim yazdı?-Ölüm karşısında herkes eşittir…

El Cezire’nin kurucusu kimdir?-Arap dünyasının haber kanalı

2000’li yılların başından itibaren özellikle İkiz Kuleler saldırısı, El Kaide ve birçok İslami terör örgütlerine dair yaptığı haberler ile adını dünya çapında duyurmayı başaran ve hızlı bir çıkış yakalayan El Cezire; Katar merkezli bir haber kanalıdır.

Kanalın ismi İngilizce’de Al-Jazeera şeklinde yazılırken; bu kelime Türkçe’de “Ada” anlamına gelmektedir.

Ortadoğu’nun basın özgürlüğü yeni bir boyut kazanıyor

El-Cezire öncesinde Suudi Arabistan başta olmak üzere tüm Ortadoğu ve Arap ülkeleri ifade özgürlüğü, düşünme özgürlüğü, tartışma ve fikir alışverişi imkanı gibi yönlerden kısıtlı şartlar içerisindeyken; El-Cezire yayın hayatına başladığı andan itibaren bu boşluğu son derece başarılı bir şekilde doldurmuştur. Arap hükümetlerinde bulunan devlet adamları başta olmak üzere insanların düşünmesinden ve fikir özgürlüklerini fark etmesinden çekindikleri için El-Cezire’ye karşı yoğun bir suçlama ve sansürleme kampanyası başlatsalar da; zamanla gidişata ayak uydurmak zorunda kalmışlardır. Bugün Arap Yarımadası haklar ve özgürlükler konusunda hala tam bir içler acısıdır. Fakat medya alanında yapılan bu yenilik; biraz daha olsa o coğrafyada durumu daha ileri taşımıştır.

El-Cezire’yi kimler kurdu?

Katar emiri

Katar emiri

Tüm dünyada televizyonculuk ve habercilik mesleğinin de özel sektöre adapte olmasına paralel olarak Arap Yarımadası’nda da buna ayak uyduracak bir yenilik düşünülmüş ve bu düşüncenin ilk uygulaması da Katar’da yapılmıştır. O dönemin Katar emiri olan Hamid bin Halife es-Sani; tüm Arap dünyasının sesi olacak bir TV kanalının kurulması için tam 137 milyon dolarlık finansman sağlamış; böylece El-Cezire’nin kuruluşuna öncülük eden sermayedarlık görevini üstlenmiştir. Genel yayın yönetmenliğine ise Hamid Tamer El-Sani getirilmiştir.

Yani; El Cezire, 1996 yılında, Emir Hamid bin Halife ve genel yayın yönetmeni Hamid Tamer tarafından Katar’da kurulmuştur.

Yayıncılık konusundaki eksiklik; El-Cezire’nin hızla büyümesini sağlıyor

El-Cezire öncesinde Arap Yarımadası’nda gerçek anlamda yayıncılık ve habercilik yapmaya çalışan bir kanal yoktur. Bazı yabancı kanalların çeşitli Arap ülkelerinde temsilcilikleri bulunsa da bunlar; reyting potansiyeli taşımaması, hükümetlerin anlamsız sansürleri gibi konulardan dolayı yeterince aktif olamamıştır. Zaten Arap Yarımadası’nda var olan son Avrupalı haber ajansı olan BBC’de; Suudi Arabistan’da Arapça yayın yapan şubesini kapatmış, o bölgeden çekilmiştir. Bu durum El-Cezire için ayrıca bir fırsat olmuştur. Çünkü; BBC’de görev yapan birçok tecrübeli çalışan, mesleklerini devam ettirebilmek için El-Cezire’de çalışmaya başlamışlardır.

El Cezire’ye uygulanan sansürler

Öncesinde komşuları iç ve dış sorunları hakkında doğru düzgün haber dinlemeye alışık olmayan halkın; komşu ülkelerle ilişkileri haberlerden takip etmek, açık oturumlarda ülke sorunları üzerine yapılan tartışmaları izlemek gibi imkanlarla tanışması sebebiyle El-Cezire; bazı Arap devlet adamları, şeyhleri ve para babaları tarafından hoşnutsuzlukla karşılanmıştır. Hatta bu muhalif kesim; El-Cezire’ye açık açık sansür uygulamaktan bile çekinmemişlerdir. Bunun en güzel ve çaresizce yapılmış bir örneği; The Opposite Direction (Aksi İstikamet) adlı tartışma programının 1999’da Cezayir’i ele alan bir yayını sırasında Cezayir hükümeti tarafından ülkede elektriklerin kesilmesidir.:)

Aynı şekilde Suudi Arabistan, Lübnan, Ürdün, Kuveyt gibi birçok Arap ülkesinde de gücü elinde tutmak isteyen bir muhalif kesimle karşılaşan El-Cezire; bütün bunlara aldırmayarak yayıncılığına devam etmiştir. 2000-2001 yılında Lübnan İç Savaşı’nı yakından anlatan bir belgesel, İkiz Kule saldırılarının görüntülerini yayınlaması, El Kaide eleaşı Usame Bin Ladin’in video konuşmasının yayınlanması gibi hamleleri sayesinde tüm dünyanın dikkatini üzerine çekmeyi başarmıştır. Yani; Arap Yarımadası’nda olup biten her şeyi dünyaya ilk ve birinci elden sunma görevini üstlenmiştir.

Yasser Abu Hilala

Yasser Abu Hilala

Bu başarıların ardından El Cezire basın özgürlüğü konusunda birçok alanda örnek kanal olarak benimsenmiştir. 1999 yılında Berlin’de kurulan Düşünce Özgürlüğü Fonu’nun El Cezire’yi İbni Rüşd Medya ve Gazetecilik Ödülüne layık görmesi; 2005 yılında Sansüre Karşı Direniş ödülünü kazanması da bu mücadelenin ürünleridir.

El Cezire’nin sahibi kim?

Ülkede çıkan karışıklıklar sonucu 2013 yılında Katar Emiri değişmiş ve El-Cezire’nin yönetim kurulu başkanı da Yasser Abu Hilala olmuştur.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.