Merck&Co.’nun sahibi kim?-Dünyanın en büyük 4. ilaç şirketi

Erzincan Üniversitesi’nin kurucusu kim?-Anadolu’da Bir Dünya Üniversitesi

Batman Kara Şövalye’yi kim çekti?-I’m Batman…

Efendi ile Uşağı kitabını kim yazdı?-Ölüm karşısında herkes eşittir…

ÇAYKUR’UN VE DİDİ’NİN SAHİBİ KİM?

Özel Şirketler 12 Şubat 2015

Didi’nin sahibine geçmeden önce; reklamlarda sık sık gördüğümüz, Konya’lı Naciye teyze’nin oynatıldığı o meşhur soğuk çay içeceğimiz olan Didi’nin nasıl kurulduğundan bahsedeceğiz bu yazımızda.

Yıl 1917 dünya savaşlarından bunalan Karadeniz halkı’nın artık düzenli bir işe, geçim kaynağına ve istikrara ihtiyacı vardı; bu amaçla bir rapor hazırlanmıştı. 1924 yılında çıkarılan kanun ile bölgedeki çay üretiminin artması ve tarım ekonomisine katkıda bulunması amacıyla fındık, limon, mandalina, çay gibi ürünlerin tarımsal üretimini destekleyen 407 sayılı özel kanun çıkarılmıştır(TBMM tarafından).

Bu kanunla beraber özellikle Rize ve çevresini hedef alan; Doğu Karadeniz dediğimiz bölgede çay bahçelerinin kurulması için, ziraat müfettişi Zihni Derin tayin edilmiştir. 1940’a kadar Batum ilinden onlarca ton çay tohumu temin edilmiştir. Ve de sonunda beklenen oldu: “İlk yaş çay yaprağı hasadı ve kuru çay yetiştirilmesi 1938’de gerçekleşti.

1940 çay bahçesi oluşturabilmek için Tarım Bakanlığından ruhsat alınması şartı getirilmiştir. Ancak bu kanun pek de uygulamaya geçirilememiştir. Yine de yasal bir dayanağı arkalarına alan büyük tarım üreticisi şirketler ekimlerini artırmış ve büyümelerini sürdürmüştür.

1947’de ülkedeki ilk çay üretim tesisi(fabrikası) kurulmuştur. Bu fabrika sayesinde günde 65 tondan fazla yaş/kuru çay işlenenilme imkanı kazanmıştır.

“Devlet Ziraat işletmleri”, “Tekel Genel Müdürlüğü” ve “Tarım Bakanlığı”; ÇAYKUR kurulmadan kurulmadan önce çay bitkisinin ekimini, dikimini, işlenmesini, üretilmesini, pazarlanmasını üstlenmişlerdir. Ancak 4 Aralık 1971 tarihinde 1497 sayılı Çay tarımı kanunu ile yukarıda saydığım tüm üretim, pazarlama işinin organizasyonunu artık “Çaykur” firması yapacaktır.

Bütçesinde, yönetiminde ve iç işlerinde özerk yani bağımsız bir kurum olan “Çaykur” devlete bağlı bir kamu iktisadi kuruluşu olarak görev yapmaktadır. Yani özel bir kanunla Devlet tarafından kurulduğu için sınırlı da olsa bir kamu kurumu niteliği taşımaktadır.(Biliyorsunuz Türkiye yarı Sosyalist yarı liberal, karma bir ekonomiye sahip olduğu için bazı ekonomik faaliyetler doğrudan Devlet tarafından yürütülmektedir.)

Çaykur firması 2013 yılına değin borç içinde yüzmekteyken son yaptığı güçlü pazarlama hamleleri ve ekonomik atılımlarla 2014 yılında en güçlü çağını yaşamıştır. Çaykur’un sahibi gibi yetkili olan İmdat Sütlüoğlu‘nun bunda payı vardır.

Bugün “Didi” türk malı “ice tea” olarak piyasaki yerini almış durumdadır (bilmeyenlere söyleyim “didi” çin kültüründe “büyük” anlamına gelmektedir). İçeriğindeki glikoz şurubundan dolayı epey eleştiri alan firma orta sınıf ve altına hitap ettiğinden dolayı satışlarında düşüş yaşamamıştır.

Çaykur’un yöneticisi İmdat Sütlüoğlu

Didi’nin kuruluşu Çaykur’un altın çağını yaşadığı 2014 yılına rastlar. Aynı zamanda 65 milyon litre satılarak rekor kırılmıştır bu 2014 yılında. İce tea, coca cola gibi yabancı ürünleri kullanmak yerine yarım litlerik şişelerde satılan fakir malı didi’yi kullanmak toplumunuz için daha faydalı olacaktır. Yaşasın tam bağımsız didi.

Didi’nin sahibi kimdir?(didi kimindir yani)

Az evvel kuruluşunu anlattığım “çaykur” firması dolayısıyla devlettir. Sermayesi devletten karşılandığı için batması da imkansız gibi olan bu firma’nın yakın zamanda özelleştirilmesi gündeme gelmiştir. Yüzde yüz Türk malı olan didi(didi kimin malı diye soranlara gelsin) halen özelleştirilmemiştir.

Didi’yi kim kurdu?

Çaykur firması yani devlet. Ne zaman kuruldu diye sorarsanız az evvel bahsettiğim 2014 tarihindedir. Ayrıca yukarıdaki fotoda gördüğünüz İmdat Sütlüoğlu kişi de şu anda Çaykur’da genel müdürlük ve yönetim kurulu başkanlığı yapmaktadır. Didi’nin kuruluşu onun zamanına denk gelmektedir.

Yorumlar

Yazıya 4 yorum yapılmış.

mustafa demirci 15 Ağustos 2015

sayın yetkıliler ben didi siselerının uzerınde su meshur markalardakı sekızyuzlu numaraları bulamadıgım ıcın yazıyorum ben MANISA da yasıyorum ve sureklı dıdı tuketıyor ve cevreme tukettırmeye calısıyorum fakat baradakı toptancı bakkal vsıstedıgım dıdı cesıtlerını bulamıyorum amacları dıgerlerınımı satmak yoksa sızler gercekten gondermıyormusunuzben kendı ulkemın malını tuketmek ve tukettırmek ıstıyorum keske ımkanım olsada bır bayılıgınızı alıp su manısa ve izmırı dıdıye doyurabılsemdılerım ılgılenırsınız

MUSTAFA KİRAZ 11 Temmuz 2016

iyi çalışmalar uşaktan yazıyorum sizinle çalışmak ve bayiniz olmak istiyorum

Oktay delihasan 18 Ağustos 2016

Çay rizenin çaykur rize de ama reklamı baska yerde cekiliyor komedi….

yavuz 20 Ağustos 2016

şu didi reklamındaki konyalı bayanı artık oynatmayın nolur, o kadını ve reklamınızı nezaman görsem uyuz oluyor başka kanalı açıyorum